Choroby żył: przewlekła niewydolność żylna, żylaki, zapalenie żył, zespół pozakrzepowy

PORADNIK MEDYCZNY / CHIRURG NACZYNIOWY / CHOROBY ŻYŁ

Choroby żył

Choroby żył dotykają pacjentów obojga płci w różnym wieku. W wielu przypadkach są to predyspozycje genetyczne. Mimo że układ żył u obojga płci jest taki sam, to tego typu dolegliwości u kobiet przed 35 r. ż. pojawiają się znacznie częściej. Mają na to wpływ nie tylko hormony wydzielane przez organizm kobiety w sposób naturalny w trakcie ciąży bądź cyklu menstruacyjnego, ale również coraz częściej stosowane środki hormonalne (np. w związku z antykoncepcją). Najczęstsze choroby żył to: przewlekła niewydolność żylna, żylaki kończyn dolnych, zapalenia żył, zespół pozakrzepowy.

choroby żył pajączki

Przewlekła niewydolność żylna

Przewlekła niewydolność żylna (ang. Chronic venous insufficiency) – zespół objawów związanych ze słabym powrotem krwi od stóp do serca. Objawy uzależnione są od stopnia zaawansowania choroby – typowe to m.in.: uczucie ciężkości kończyn, uczucie bólu (wzdłuż przebiegu żyły), występowanie tzw. zespołu niespokojnych nóg, parestezja (czyli uczucie kłucia, mrowienia, drętwienia, cierpnięcia, palenia skóry), obrzęki, żylaki, powikłania skórne, zastój żylny, a nawet owrzodzenia.

Żylaki kończyn

Żylakami nazywamy trwałe poszerzenie żył powierzchownych – żyły są poskręcane, z workowatym poszerzeniem lub wrzecionowatym wydłużeniem z niewydolnością zastawek żył powierzchownych i przeszywających. Prawidłowo funkcjonujące zastawki (elastyczne struktury wewnątrz żyły) nie pozwalają na cofanie się krwi żylnej na obwód. Niewydolność zastawek powoduje odwrócenie kierunku przepływu krwi – tzw. refluks (zaburzenie odpływu, zastój krwi, wzrost ciśnienia).

choroby żył

Układ żył: żyły powierzchowne (w skórze i pod skórą), żyły głębokie (w mięśniach), żyły przeszywające (łączące).

Zapalenie żył

Zapalenie żył (powierzchownych lub głębokich) – stan zapalny ściany żyły, któremu towarzyszy wytworzenie się zakrzepu. Leczenie: najczęściej farmakologiczne, polega na podaniu leków przeciwzapalnych oraz przeciwzakrzepowych lub trombolitycznych (środki te mają zdolność rozpuszczania zakrzepu w żyle). Choroba zakrzepowo-zatorowa żył głębokich (łac. Thrombophlebitis profunda – zakrzepica żył głębokich) – najważniejsze objawy to ból i – najczęściej – niesymetryczny obrzęk kończyn. Objawy miejscowe: bóle spoczynkowe (ból narasta przy chodzeniu lub staniu, a ustępuje przy unieruchomieniu), obrzęk (najczęściej w okolicy kostki, na całym podudziu lub udzie), zwiększone ucieplenie i zaczerwienienie skóry, nadmierne wypełnienie żył powierzchownych, sinica skóry stóp. Objawy ogólne: gorączka i tachykardia (przyspieszona czynność serca). Powikłania zakrzepicy żył głębokich: zespół pozakrzepowy, zator tętnicy płucnej (poważne zagrożenie życia).

Zespół pozakrzepowy

Zespół pozakrzepowy – zespół niewydolności pompy mięśniowej goleni, najczęstsze następstwo nie leczonego lub leczonego w sposób nieprawidłowy zapalenia żył głebokich. Do najczęstrzych objawów zaliczyć można: odczyn zapalny skóry (często z owrzodzeniem), świąd skóry z towarzyszącym bólem (ból o charakterze chromania żylnego – uczucie bólu i rozpierania mięśni goleni po przejściu określonego dystansu), obrzęk kończyny, żylaki wtórne, mocne kurcze goleni, przebarwienia skóry. Ostatnim etapem choroby jest pojawienie się owrzodzeń. Leczenie: Ostre stany – usunięcie skrzepliny, udrożnienie naczynia i przywrócenie niezaburzonego przepływu krwi. Przewlekłe stany – stosowanie kompresoterapii, leków poprawiających odpływ chłonki, zmiana stylu życia.

Lek. med. Ryszard Zając, specjalista chirurgii ogólnej i chirurgii naczyniowej. Gdańsk. (Archiwum: PPK, 15.12.2008)