Choroby żył. Żylaki kończyn dolnych

PORADNIK MEDYCZNY / CHIRURG NACZYNIOWY / ŻYLAKI KOŃCZYN DOLNYCH

Żylaki kończyn dolnych to trwałe poszerzenie żył powierzchownych – żyły są poskręcane, z workowatym poszerzeniem lub wrzecionowatym wydłużeniem, z niewydolnością zastawek żył powierzchownych i przeszywających. Prawidłowo funkcjonujące zastawki (elastyczne struktury wewnątrz żyły) nie pozwalają na cofanie się krwi żylnej na obwód. Niewydolność zastawek powoduje odwrócenie kierunku przepływu krwi – tzw. refluks żylny (zaburzenie odpływu, zastój krwi, wzrost ciśnienia). Żylaki kończyn dolnych należą do najczęściej spotykanych chorób i występują u około 50% osób dorosłych. Na żylaki kobiety chorują 3-5 razy częściej niż mężczyźni. Częstość pojawiania się choroby rośnie z wiekiem.

żylaki kończyn dolnych

Układ żył: żyły powierzchowne (w skórze i pod skórą), żyły głębokie (w mięśniach), żyły przeszywające (łączące).

Żylaki kończyn dolnych – czy trzeba je tylko operować?

Dzięki wczesnemu wykrywaniu choroby i jej leczeniu nie tylko w sposób operacyjny, lecz również zachowawczy z naciskiem na zmianę stylu życia, stosowaniu kompresoterapii (kontrolowanemu ucisku na kończynę), nauczaniu ćwiczeń profilaktycznych, jak również skierowaniu badań profilaktycznych, można zmniejszyć w przyszłości ryzyko przewlekłych następstw choroby.

Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety w czasie ciąży z objawowymi żylakami. Jest to grupa pacjentek o szczególnym zagrożeniu stanami zapalnymi i pozakrzepowymi.

żylaki

Żylaki nóg – jakie są objawy choroby żylnej?

Do głównych objawów należą takie dolegliwości jak:

  • uczycie dyskomfortu, ciężkości kończyn nasilające się w godzinach wieczornych i nocnych
  • pełności łydki, swędzenie i stany zapalne skóry
  • w miarę trwania choroby objawy piekących nóg pojawiają się coraz wcześniej
  • pajączki i żyły siateczkowate
  • żylaki w obrębie całej kończyny
  • obrzęki wokół kostek, a następnie całego podudzia coraz trudniej ustępujące
  • zmiany troficzne skóry (przebarwienia, wypryski, stwardnienia) najczęściej pojawiające się wokół kostek

Żylaki – jak leczyć chorobę żylakową?

Istnieją cztery podstawowe metody leczenia przewlekłych zaburzeń żylnych kończyn dolnych:

  1. Farmakoterapia – polega na podawaniu leków poprawiających napięcie ściany żylnej oraz przeciwdziałające skutkom zaburzeń w mikrokrążeniu i zastojowi limfatycznemu, zawsze towarzyszących patologii żylnej. W wielu przypadkach zachodzi konieczność stosowania leków przeciwzakrzepowych.
  2. Kompresoterapia – ucisk powoduje zmniejszenie średnicy naczynia żylnego i przepuszczalności włośniczkowej ułatwia powrót żylny. Przeciwdziałając obrzękowi oraz zastojowi limfatycznemu działanie swoje kieruje na główne, zgłaszane przez chorych dolegliwości. Zastosowanie znajdują tu zarówno elastyczne jak i nieelastyczne bandaże oraz różne rodzaje pończoch i rajstop uciskowych.
  3. Skleroterapia – likwidacja żylaków poprzez śródnaczyniowe wstrzyknięcia chemicznych środków obkurczających, co ma wywoływać jego zarośnięcie. Często jej wyniki są wyłącznie kosmetyczne i czasowe.
  4. Leczenie operacyjne – sprowadza się do usunięcia zmienionych żylakowato naczyń i podwiązaniu niewydolnych perforatorów. Należą do tzw. chirurgii jednego dnia, na ogół pacjenci jeszcze tego samego lub następnego dnia wychodzą do domu. W szczególnie uporczywych przypadkach owrzodzeń z zadowalającymi efektami stosowane są przeszczepy skóry.

Lek. med. Ryszard Zając, specjalista chirurgii ogólnej i chirurgii naczyniowej. Gdańsk. (Archiwum: RZ, PPK, Gdańsk, 16.05.2004)